“Architektura-murator” wręczyła nagrody z okazji swojego 25-lecia

Miesięcznik „Architektura-murator” z okazji jubileuszu ćwierćwiecza istnienia na ryku uhonorował przełomowe osiągnięcia w dziedzinie architektury polskiej. Laureatami nagród są: JEMS Architekci, Krystyna Zachwatowicz i Andrzej Wajda za Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha, niezrealizowany projekt Świątyni Opatrzności autorstwa Marka Budzyńskiego, Grzegorz Stiasny, Marcin Czechowicz, OSSA – Ogólnopolskie Spotkania Studentów Architektury, Kwartalnik Architektoniczny „RZUT”.

 

 

 

 

Nagrody wręczono 21 listopada podczas uroczystej Gali 25-lecia miesięcznika „Architektura-murator” w Hotelu Warszawa (dawny Prudential).

Przez 25 lat istnienia „Architektura-murator” nie tylko obserwowała i opisywała rozwój polskiej architektury, ale także wspierała i promowała najważniejsze dokonania architektoniczne w Polsce i na świecie. Ćwierć wieku „Architektury-murator” to prawie 4000 prezentacji obiektów architektonicznych oraz 3000 budynków i przestrzeni rywalizujących w konkursie Życie w Architekturze. To także ponad 50 spotkań i konferencji, 25 konkursów, 15 wystaw. Profesjonalne czasopismo kierowane przez 25 lat przez tę samą osobę – co na polskim rynku medialnym jest ewenementem – stało się cenionym na świecie źródłem wiedzy i archiwum polskiej architektury.

Kierując się 25 latami doświadczeń redakcja „Architektury-murator” postanowiła wyróżnić szczególne osiągnięcia polskich architektów i polskiej architektury. To autonomiczny i subiektywny wybór najważniejszych wydarzeń, którymi żyło środowisko architektoniczne w Polsce, osób, które stały się międzypokoleniowym wzorcem, publikacji, które wzbudzały emocje, jak również zdarzeń, którymi żyliśmy.

Nagrodą 25-lecia „Architektury-murator” są statuetki autorstwa jednego z najbardziej innowacyjnych twórców, architekta i designera, Oskara Zięty, wykonane w technologii FIDU.

Lista nagrodzonych w poszczególnych kategoriach wraz z uzasadnieniem:

Pracownia 25-lecia – JEMS Architekci

Za konsekwencję i wierność przyjętym przed ponad trzydziestu laty zasadom projektowania, współpracy, szczególną dbałość o jakość architektury, detal. Także za organizację i nietypowy sposób funkcjonowania samego biura, które przypomina raczej spółdzielnię, gdzie cenione jest współdziałanie, rozmowa, dyskusja, edukacja młodego pokolenia architektów, a nie nastawienie na zysk i promocję poszczególnych projektantów. Tworzona przez nich architektura jest ponadczasowa, racjonalna, prosta, pozbawiona ekstrawaganckich form. Za architekturę, w której jest piękno sprawiające, że budynek dobrze się starzeje, może zmieniać funkcje i trwać. Za to, że można im wierzyć.

Realizacja 25-lecia – Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha

Nagroda dla Krystyny Zachwatowicz i Andrzeja Wajdy za inicjatywę budowy i realizację Muzeum. Autorzy: Arata Isozaki & Associates, Krzysztof Ingarden – Jacek Ewý & Jet Atelier, inwestor: Fundacja Kyoto-Kraków Andrzeja Wajdy i Krystyny Zachwatowicz oraz Muzeum Narodowe w Krakowie.

Manggha to pierwsza w Polsce po 1989 roku realizacja architekta o międzynarodowej sławie, powstała we współpracy z polską pracownią. Budynek narodził się w tym samym roku, w którym powstała „Architektura-murator” i wyznaczył nowe szlaki polskiej architekturze na następne 25 lat. Antycypował przyszłość swoim powiązaniem z rzeką i znaczeniem publicznej muzealnej funkcji. Skromność, lapidarność i w pełni wykorzystana unikalna lokalizacja to cechy, które decydują o tym, że Mangghę można uznać za wzorzec, ideał, do którego polska architektura wciąż dąży.

Niezrealizowany projekt 25-lecia – Świątynia Opatrzności, autor: Marek Budzyński z zespołem

Projekt, który przeszedł do historii polskiej współczesnej architektury nie tylko ze względu na formę, ale także proces wyłaniania, uznania, a następnie odrzucenia. Wybitny ze względu na unikalną, indywidualną formę, przemawiającą do masowej wyobraźni. Kontrowersyjny ze względu na nasycenie mistyczną i narodową, nie dla wszystkich czytelną, symboliką. Wyprzedzający swój czas romantycznym podejściem do kształtowania otoczenia i ekologicznym przesłaniem. A przede wszystkim projekt ukazujący w pełni indywidualizm, talent i bezkompromisowość twórcy.

Tekst 25-lecia – „Od A do Z – alfabet architektury”, autor: Grzegorz Stiasny

Nagroda za śmiałość i styl. Tekst stanowił odważne, bezkompromisowe i lapidarne podsumowanie zjawisk w polskiej architekturze po 1989 roku. W swobodnym, anegdotycznym stylu, niczym starożytna diatryba, piętnował słabości i mocne strony architektonicznej rzeczywistości w Polsce, od organizowania konkursów, przez planowanie przestrzenne, po funkcjonowanie samorządu zawodowego. Choć był żartem, wszystkich po publikacji bolał. Opisani architekci po raz pierwszy w wolnej Polsce ocenieni zostali bez nabożnego podziwu. Autora doświadczył środowiskowego ostracyzmu. Redakcja spotkała się z niezrozumieniem, a może nawet i potępieniem. Lista reperkusji była długa, a jednak zapytani, czy opublikowalibyśmy ten tekst jeszcze raz, odpowiadamy: TAK.

Fotografia 25-lecia – Dom na kopalni, autor: Marcin Czechowicz

Jeśli istnieje zdjęcie – symbol architektoniczny minionych niedawno czasów, jest to fotografia architekta siedzącego bez zabezpieczenia, na skraju przepaści, w nieprzyjaznym poprzemysłowym krajobrazie, którego fragment stał się z wyboru jego domem. Obraz powstał w ramach cyklu zamówionych przez redakcję zdjęć komentarzy, polemizujących z utartym schematem architektonicznych fotografii. To nagroda za przedstawienie osobistej, nostalgicznej relacji z dziedzictwem poprzemysłowym, wynikającej z głębokich przemian społecznych i ekonomicznych, oraz za portret młodego architekta z wyludniającego się miasta – jednego z pionierów rewitalizacji architektury industrialnej w Polsce.

Inicjatywa 25-lecia – OSSA – Ogólnopolskie Spotkania Studentów Architektury

OSSA otrzymuje nagrodę za ciągłość i przekazywanie organizacji wydarzenia – z pokolenia na pokolenie. Ogólnopolskie Spotkania Studentów Architektury to oddolna inicjatywa o zasięgu ogólnopolskim, organizowana przez studentów i dla studentów. Już od dwóch dekad warsztaty wpływają na kształtowanie nowych pokoleń architektów. Społeczność OSSY skupiała wokół siebie zaangażowanych studentów i architektów z Polski i zagranicy, którzy z czasem stworzyli trzon polskiego środowiska architektonicznego. Redakcja „Architektury-murator” jest dumna, że towarzyszyła powstaniu OSSY i od tego momentu patronuje wydarzeniu!

Publikacja 25-lecia – Kwartalnik Architektoniczny „RZUT” 

Pierwszy „RZUT” powstał w 2013 roku, gdy większość z jego twórców była na ostatnim roku studiów Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. To pismo tworzone z ogromną pasją przez młodych, by umożliwić wypowiadanie się młodym. Jest badawcze, nie doktrynerskie, otwarte na rozmaite środowiska i opinie. Na podkreślenie zasługuje demokratyczny proces tworzenia: tematy powstają w dyskusji redakcyjnej, lecz teksty zamawiane są w formule Call for papers. Przyznając tę nagrodę redakcji „RZUTU” redakcja „Architektury-murator” chciałaby podkreślić wartość wielu wyjątkowych, mniej lub bardziej efemerycznych, ale zawsze bardzo wartościowych publikacji tworzonych przez studentów, jako wzorca dla otwartej dysputy i sposobu poszerzania wiedzy.