Dokument o Lemie – największym polskim wizjonerze w ARTE po polsku
Pisarz, wizjoner. Niektórzy mówią o nim „prorok”. Stanisław Lem już w 1954 roku w jednej ze swych powieści opisał dzisiejsze smartfony. Przewidział zmierzch papierowych książek i przejście na elektroniczne czytniki, dostęp do zbiorczej pamięci połączonych komputerów, czy druk 3D. Kreacyjny dokument Borysa Lankosza „Stanisław Lem: Autor Solaris” to próba uchwycenia fenomenu pisarza i myśliciela wykraczającego intelektem poza epokę i realia kraju, w którym przyszło mu żyć.
Stanisław Lem to najsłynniejszy polski pisarz science fiction na świecie. Jego książki są tłumaczone na 41 języków, a na świecie sprzedano ich już ponad 30 milionów. Mimo to we własnym kraju był outsiderem. Jego życie było pełne tajemnic i paradoksów. Jak udało mu się przetrwać Holokaust? Jaki był jego prawdziwy stosunek do komunizmu, skoro pisał utwory propagandowe, jednocześnie uczestnicząc w nielegalnej działalności opozycyjnej? Jak udało mu się monitorować postęp międzynarodowej nauki i technologii z tak niezwykłą dokładnością, żyjąc na obrzeżach Krakowa, za „żelazną kurtyną”, pod represyjnym reżimem, który cenzurował wszystko, w tym prywatne listy? Dlaczego pisał dla „Tygodnika Powszechnego”, jednocześnie otwarcie mówiąc o swoim ateizmie?
Film Borysa Lankosza złożony jest z archiwalnych kolaży, inscenizacji oraz unikalnych fragmentów wywiadów. Dzięki temu daje wgląd nie tylko w biografię twórcy, lecz także w burzliwą historię Europy Środkowo-Wschodniej, która go ukształtowała. Wypowiadają się m.in.: dziennikarz Tygodnika Powszechnego Tomasz Fiałkowski, który był edytorem lub współautorem książek Lema, prof. Stanisław Bereś z Zakładu Form Literackich i Dokumentalnych Uniwersytetu Wrocławskiego, prof. Jerzy Jarzębski z Uniwersytetu Jagiellońskiego (jeden z najwybitniejszych badaczy literatury polskiej XIX i XX wieku), historyk prof. Timothy D. Snyder z uniwersytetu Yale, dr Wiktor Jaźniewicz, tłumacz dzieł Lema na rosyjski, Michael Kandel, tłumacz dzieł Lema na angielski, oraz siostrzeniec Stanisława Lema Michał Zych.
Film „Stanisław Lem: Autor Solaris” jest dostępny bezpłatnie do 7 września pod linkiem https://www.arte.tv/pl/videos/060197-000-A/stanislaw-lem/ .
