„Polska. Największe dylematy”: „Zboże, Wołyń i Unia Europejska. Co dziś dzieli Polskę i Ukrainę?”

Kryzys zbożowy, ochrona polskiego rynku, przyszłość Ukrainy w Unii Europejskiej oraz nierozliczona historia Wołynia – to główne tematy najnowszego odcinka programu „Polska. Największe dylematy”. Premiera już w niedzielę, 27 września 2026 roku, o godz. 11:00 w Antena HD.

 

Po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 roku Polska stała się jednym z najważniejszych państw wspierających swojego wschodniego sąsiada. Pomoc wojskowa i humanitarna oraz przyjęcie uchodźców stały się symbolem polskiej solidarności. Z czasem w relacjach Warszawy i Kijowa zaczęły jednak pojawiać się coraz trudniejsze kwestie – od kryzysu zbożowego i ochrony polskiego rynku, przez starania Ukrainy o członkostwo w Unii Europejskiej, aż po nierozliczoną historię Wołynia.

Gdzie kończy się solidarność, a zaczyna obrona polskich interesów? Odpowiedzi szukają goście programu „Polska. Największe dylematy”.

Od solidarności do zmęczenia wojną

Pierwsza reakcja Polaków na wybuch wojny była masowa. Pomoc organizowały instytucje, samorządy, organizacje społeczne i zwykli ludzie. Z czasem wojna przestała jednak być postrzegana jako wydarzenie chwilowe i stała się częścią codzienności.

„To było zachwycające, jak się patrzyło na te gesty solidarności ze strony Polaków. Natomiast naturalnym zjawiskiem społecznym jest zmęczenie migracją, zmęczenie tym innym obcym, który znalazł się w naszych granicach. Polacy są zmęczeni też wojną i tematem wojny, który wpływa także na ich poczucie bezpieczeństwa” – mówi dr Paweł Maranowski, socjolog Uniwersytetu Civitas.

W programie „Polska. Największe dylematy” pojawia się również pytanie, czy pomoc udzielona Ukrainie powinna oznaczać oczekiwanie politycznej i gospodarczej wzajemności.

„Trudno oczekiwać podziękowania za to, że my byliśmy moralnie w porządku i robiliśmy to, co do nas należy. Ale z drugiej strony wiemy, że duża polityka to bardzo duże interesy i jeżeli nie będziemy się wpychać na Ukrainę, to zrobią to Niemcy, zrobią to Austriacy, Francuzi czy Amerykanie. Musimy tam być i liczymy na to, że Ukraina będzie pamiętała, kto był razem z nią w momencie próby” – podkreśla dr Maciej Chudkiewicz, publicysta i politolog Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Pomoc Ukrainie a polski interes

W dyskusji powraca pytanie o przyszłą odbudowę Ukrainy i rolę, jaką mogłyby odegrać w niej polskie przedsiębiorstwa. Uczestnicy programu zastanawiają się, czy dotychczasowe zaangażowanie Polski może przełożyć się na jej udział w odbudowie kraju po zakończeniu wojny.

„Nasz wkład, gdy chodzi o sprzęt wojskowy, gdy chodzi o pieniądze, gdy chodzi o przyjęcie wielu milionów Ukraińców, to jest wkład znaczący. Musimy tutaj bardzo twardo negocjować” – wskazuje ks. prof. Andrzej Kobyliński, filozof i etyk Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Goście programu „Polska. Największe dylematy” zwracają uwagę, że wojna wzmocniła również strategiczne znaczenie Polski.

„Polska stała się krajem buforowym pomiędzy Wschodem a Zachodem, pomiędzy Unią Europejską a krajami związanymi w ten lub inny sposób z Putinem”– zauważa prof. Jacek Kochanowski, socjolog Uniwersytetu Warszawskiego.

Ukraińskie zboże i interesy polskich rolników

Jednym z największych wyzwań w relacjach polsko-ukraińskich okazał się napływ ukraińskiego zboża. Sprawa wywołała dyskusję o tym, jak pogodzić dalsze wsparcie Ukrainy z ochroną interesów polskich rolników i krajowego rynku.

„Polska stała się zakładnikiem swojego miejsca i swojej logistycznej zdolności. Zostaliśmy w pewnym sensie zmuszeni do tego, żeby to zboże przejeżdżało przez Polskę, a przy okazji częściowo zostało u nas sprzedane” – mówi dr Maciej Chudkiewicz.

Jeszcze ostrzej problem ocenia prof. Jan Żaryn, historyk z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

„Największym dylematem, jeśli chodzi o relacje gospodarcze między Ukrainą a Polską, to brak asertywności ze strony państwa polskiego, które nie jest w stanie obronić polskiego rolnika. Nie jest w stanie jednoznacznie stanąć po stronie tej wydolności polskiej gospodarki rolnej” – stwierdza prof. Jan Żaryn.

W programie „Polska. Największe dylematy” pada również mocna ocena skutków całego kryzysu.

„Miało ratować Afrykę, a okazało się, że nabiło kieszenie spekulantom, przez co stracili polscy rolnicy” – podsumowuje dr Maciej Chudkiewicz.

Ukraina w Unii Europejskiej – szansa czy konkurencja?

Kolejnym dylematem jest przyszłość Ukrainy w Unii Europejskiej. Z jednej strony pojawiają się argumenty o strategicznym znaczeniu członkostwa Kijowa, z drugiej – obawy przed konkurencją gospodarczą i jej wpływem na europejski rynek.

„Powinna być niewątpliwie członkiem Unii Europejskiej. Unia Europejska miałaby też duży pożytek z Ukrainy” – przekonuje prof. Magdalena Środa, filozofka i etyczka Uniwersytetu Warszawskiego.

Na możliwe konsekwencje ekonomiczne zwraca jednak uwagę Marcin Janota, dziennikarz.

„Rynek Unii Europejskiej zaleją produkty i usługi ukraińskie, które są zdecydowanie tańsze. (…) stracimy na tym, stracą na tym rolnicy” – mówi Marcin Janota.

Wołyń – historia, która wciąż wpływa na politykę

Najbardziej emocjonalną częścią dyskusji pozostaje historia. W programie „Polska. Największe dylematy” uczestnicy wracają do zbrodni wołyńskiej, ekshumacji oraz pytania o to, czy nierozliczona przeszłość może wpływać na przyszłość polsko-ukraińskich relacji.

„Problem Wołynia nie jest problemem publicznym, jest problemem historycznym” – ocenia prof. Magdalena Środa.

Inny głos w dyskusji podkreśla, że bez rozliczenia przeszłości trudno mówić o pełnym pojednaniu.

„Nie będzie prawdziwego pojednania, myślę, jeśli ono nie będzie w duchu (…) przyznania się do grzechów i proszenia o wybaczenie” – mówi Krzysztof Ziemiec, dziennikarz.

Największe emocje wywołuje kwestia ekshumacji.

„Niezależnie od tego, czy toczy się wojna, czy nie. Musimy wymusić na tym państwie zgodę na ekshumację. I to nie jedną, nie pięć ekshumacji, ale setki, tysiące miejsc, które były świadkami ludobójstwa” – podkreśla prof. Jan Żaryn.

Zupełnie odmienne stanowisko przedstawia prof. Magdalena Środa.

„Sam postulat ekshumacji jest w najwyższym stopniu obrzydliwy, jak mi się wydaje. I znowuż on się nie pojawia dlatego, że ktoś chce okazać wyjątkowy szacunek dla zwłok. Wyjątkowy szacunek powinniśmy okazywać dla pamięci pewnych wydarzeń, a nie dla szczątków” – stwierdza prof. Magdalena Środa.

Historia staje się tym samym nie tylko przedmiotem pamięci i rozliczeń, lecz także elementem współczesnego sporu politycznego.

Wspólny interes czy coraz więcej sporów?

Bezpieczeństwo, pomoc wojskowa, odbudowa Ukrainy, interesy polskich rolników, przyszłość Ukrainy w Unii Europejskiej i pamięć o Wołyniu – każdy z tych tematów może dziś wpływać na relacje Warszawy i Kijowa.

Czy Polska powinna nadal bezwarunkowo wspierać Ukrainę? Czy po latach pomocy ma prawo oczekiwać politycznej i gospodarczej wzajemności? Czy członkostwo Ukrainy w Unii Europejskiej będzie dla Polski szansą, czy źródłem dodatkowej konkurencji? I czy bez rozwiązania sporów historycznych możliwe jest trwałe polsko-ukraińskie partnerstwo?

Te pytania wyznaczają główną oś najnowszego odcinka programu „Polska. Największe dylematy”.

Premiera odcinka już w niedzielę, 27 września 2026 roku, o godz. 11:00 w Antena HD.

foto,źródło.Grupa MWE Networks