Widowisko „Kryptonim Jodła” w TVP Polonia

We wtorek, 13 grudnia w Teatrze Polskim im. Arnolda Szyfmana w Warszawie wystawione zostanie widowisko pt. „Kryptonim Jodła” organizowane wspólnie przez Telewizję Polską oraz Instytut Pamięci Narodowej, które na żywo transmitować będzie o godzinie 20:00 TVP Polonia, a następnie pokaże je TVP2 o godzinie 21:55. Spektakl przedstawia noc z 12 na 13 grudnia, pokazaną przez pryzmat historii osób internowanych lub pokrzywdzonych w wyniku akcji o kryptonimie „Jodła”.

W trakcie widowiska pokazanych zostanie siedem historii, które miały miejsce na początku stanu wojennego: Adama Giery, Antoniego J. Wręgi, Andrzeja Pełki, Andrzeja Sobieraja, Kobiety z Jastrzębia, Marka Rutkowskiego oraz Emila Barchańskiego – po latach uznanego za jedną z najmłodszych ofiar stanu wojennego.

Widowisko będzie utrzymane w kolorach szarości, bo taka była wtedy zarówno rzeczywistość, jak i aura. W trakcie tamtej pamiętnej nocy padał śnieg, dlatego chciałam, żeby w teatrze także ten śnieg był jednym z ważnych elementów scenografii – mówi reżyserka widowiska, Halina Przebinda.

41 lat temu również zapadał grudniowy wieczór. Wieczór, który przyniósł strach, rozłąkę i cierpienie. A w niektórych przypadkach śmierć. Dziś nie mamy takich obaw. Żyjemy w Polsce wolnej i demokratycznej. W kraju, w którym otwarcie możemy mówić o zbrodniach systemu komunistycznego. I cieszyć się, że nowe pokolenia Polaków poznają prawdę o historii swej Ojczyzny – powiedział prezes Instytutu Pamięci Narodowej, Karol Nawrocki.

W trakcie spektaklu wystąpią Sebastian Karpiel – Bułecka, Roksana Węgiel, Halina Młynkova, Janusz Radek, Natalia Nykiel, Stanisława Celińska, Krystyna Prońko, Skubas, Sound’N’Grace oraz Józefina, którzy zaśpiewają słynne w tamtych czasach piosenki, m.in. „Gdy tak siedzimy” Przemysława Gintrowskiego, „Psalm Jadących do Pracy”, sł. Ernest Bryll, „Obławę” Jacka Kaczmarskiego, „Nadzieję” Jana Pietrzaka.

Specjalnie do tego spektaklu piosenkę „Lśnij nadzieja” zaśpiewa, w duecie z Przemysławem Gintrowskim, Stanisława Celińska. Przemysław Gintrowski pojawi się na ekranie, a będzie to powrót do ich wspólnego wykonania tej piosenki z 1981 roku. Utwory zostaną zaaranżowane na nowo przez Michała Grotta i wykonane przez Grott Orkiestrę.

W nocy z 12 na 13 grudnia rozpoczęła się pod kryptonimem „Jodła” akcja internowania działaczy „Solidarności” i innych niezależnych intelektualistów oraz osób uznanych przez władze jako groźne dla bezpieczeństwa państwa. Celem jej było zatrzymanie i umieszczenie w uprzednio przygotowanych aresztach i więzieniach wytypowanych osób. Na początku utworzono 46 ośrodków odosobnienia. Akcje pod pseudonimem „Jodła” zaplanowana na 24:00 jednak w wielu przypadkach rozpoczęto ją wcześniej, jeszcze przed formalnym wprowadzeniem stanu wojennego. W tym dniu zawieszono działalność związków zawodowych, organizacji i stowarzyszeń oraz prawo do strajków i akcji protestacyjnych. Wstrzymano ruch na przejściach granicznych, wstrzymano rejsy Polskich Linii Lotniczych LOT. Powołano WRON co oznaczało, że w kraju sprawował władzę już nie aparat partyjny, a wojsko. Na ulicach pojawiły się patrole wojskowe i milicyjne. Operacja ta była największą po okresie stalinowskim zbiorową represją, w której aresztowano 3000 osób oraz dodatkowo przez pierwsze 10 dni 2000 osób, w sumie w czasie stanu wojennego aresztowano 10 132 osoby (wśród nich znalazło się 8728 mężczyzn i 1008 kobiet), a życie straciło około 40 osób w tym 9 górników z kopalni węgla kamiennego „Wujek”. W akcji wzięło udział 70 000 żołnierzy Wojska Polskiego i 30 000 funkcjonariuszy MSW. Miliony Polaków o stanie wojennym dowiedziały się dopiero rano, z powtarzanego od godziny 6:00 w telewizji i radiu przemówienia generała Jaruzelskiego.

Transmisja na TVP Polonia 13 grudnia o godzinie 20:00. Widowisko będzie można także zobaczyć w TVP2 tego samego dnia o godzinie 21:55